8 Eylül 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan 2026–2028 dönemi Orta Vadeli Program (OVP), önümüzdeki üç yıl için enflasyon, büyüme, istihdam ve dış ticaret hedeflerini somut sayılarla ortaya koydu. Programın en dikkat çekici noktası 2025 sonu için enflasyon tahmininin önceki plâna göre belirgin biçimde yukarı çekilmesi ve izleyen yıllarda kademeli, kontrollü bir düşüş öngörülmesi: 2025 için TÜFE tahmini %28,5, 2026 için %16, 2027 için %9 ve 2028 için %8 olarak yer aldı. Bu hedef, hükümetin “program dönemi sonunda enflasyonun kalıcı şekilde tek haneye inmesi” iddiasının merkezi unsuru.
OVP aynı zamanda büyüme hedeflerini de güncelledi: 2025 için gerçekleşme tahmini %3,3’e çekildi; 2026 için hedef %3,8, 2027 için %4,3 ve 2028 için %5 öngörüldü. İşsizlik oranı hedefleri de aşağı yönlü revize edildi; OVP’ye göre işsizlik 2025’te %8,5, 2026’da %8,4, 2027’de %8,2 ve 2028 sonunda %7,8 olarak hedefleniyor. Dış ticaret tarafında ihracatın 2025 sonunda yaklaşık 273,8 milyar dolar olması, izleyen yıllarda kademeli artışla 2028’de 308,5 milyar dolara ulaşması; ithalatın ise 2025’te yaklaşık 367 milyar dolar seviyesinden başlayıp 2028’de 410,5 milyar dolara ulaşması öngörülüyor. Bu rakamlar programın temel makro-büyüklüklerini ve beklenen dış talep seyrini gösteriyor.
OVP’nin söylemi özetle şu: “yüksek enflasyon dönemi kontrol altına alınacak; büyüme daha dengeli ve sürdürülebilir hale getirilecek; dış talep ve ihracat yolu ile cari denge yönetilecek.” Bu üç hedef aynı zamanda birbirine bağlı: enflasyonda kalıcı düşüş, mali disiplin, para politikası güvenilirliği ve dış dengede iyileşme gerektirir. Program, bu hedeflere ulaşmak için mali disiplin, yapısal reformlar (teknoloji, yeşil dönüşüm, tarım verimliliği gibi) ve finansal istikrar önlemlerinin önemine vurgu yapıyor.
Buna rağmen OVP’nin “hedef beyanı” ile “hedefin gerçekleşme olasılığı” arasında fark bulunuyor. Teoride tek haneli enflasyona dönüş, aşağıdaki somut koşullara bağlı: Merkez Bankası’nın uyguladığı para politikasının piyasalarca inandırıcı bulunması; kamu maliyesinde disiplinin korunması; döviz piyasasında büyük dalgalanmalara yol açmayacak bir dış finansman ve rezerv pozisyonu; ve küresel emtia fiyatları ile dış talep şoklarının olumsuz etkilerinin sınırlı kalması. Bu koşullardan herhangi biri zayıf kalırsa, enflasyonun programlandığı hızda düşmesi zorlaşır.
Politika ve piyasa bağlamında dikkat çekilmesi gereken bir başka husus: son dönemde yaşanan siyasi gelişmelerin piyasalar üzerinde belirgin bir etkisi oldu. Yargısal ve siyasi alandaki bazı gelişmeler, zaman zaman Borsa İstanbul ve döviz kuru üzerinde oynaklığa yol açtı; uluslararası basında da bu tür gelişmelerin yatırımcı güvenini etkilediğine dair değerlendirmeler yer aldı. Özellikle 2025 içinde yaşanan bazı olaylar piyasada risk primini artırdı ve kısa vadeli sermaye hareketleri ile BIST performansında dalgalanmalara neden oldu; bu tür politik riskler, döviz kuru ve kredi maliyetleri üzerinden enflasyon hedeflerinin yakalanmasını zorlaştırabilir.
OVP’nin pratik etkileri sıradan vatandaşın cebine şu şekilde yansıyabilir: kısa vadede (12 aya kadar) enflasyonun yüksek seyretmesi beklenir; temel gıda ve enerji fiyatlarında dalgalanma olasıdır ve ücretler bu dönemde enflasyon karşısında eriyebilir. Orta vadede (2–3 yıl içinde) programın öngördüğü gibi disiplinli bir uygulama ve fiyat istikrarı sağlanırsa, alım gücünde kademeli toparlanma, kredi faizlerinin normalleşmesi ve daha öngörülebilir bir ekonomik ortam mümkün olabilir. Ancak bu toparlanma “uygulamanın somutluğu ve piyasaların programa güvenmesi” ile doğrudan ilişkilidir.
Hangi göstergeler yakından izlenmeli? OVP’nin iddialarını doğrulamak için izlenmesi gereken öncelikli veriler şunlar: aylık TÜFE verileri (enflasyonun aylık disinflasyon patikası); Merkez Bankası politika faizi kararları ve rezerv hareketleri; USD/TRY kuru ile CDS primleri (piyasa risk algısını gösterir); bütçe gerçekleşmeleri ve kamu borçlanma eğilimleri; ve dış ticaret verileri (özellikle ihracatın dolar bazında performansı). Bu göstergeler, OVP hedeflerinin uygulanabilirliğini düzenli olarak test etmeye yarar.
Sonuç olarak OVP, hükümetin enflasyonu düşürme ve büyümeyi dengeleme amacını açık şekilde ortaya koyuyor ve hedefler gerçekçi bir zaman çizelgesinde kademeli toparlanmayı öngörüyor. Ancak “hedeflerin gerçekleşmesi” ifadesi, büyük ölçüde uygulama çerçevesinin kararlılığına, para–maliye politikalarının uyumuna, dış koşullara ve siyasi istikrara bağlı. Okuyucular için pratik öneri: OVP’yi bir “söz” olarak değil, uygulama adımları ve aylık/çeyreklik veri serileri ile takip edin — somut uygulama sinyalleri gelmeden hedeflerin fiilen karşılandığını kabul etmek erken olacaktır.
