Türkiye’de 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 7 milyon kişi asgari ücretle çalışıyor. Ancak bu maaşla bir küçükbaş kurbanlık almak bile artık neredeyse imkânsız. Son 5 yılda asgari ücret yedi kat artarken, kurbanlık fiyatları 12 kattan fazla yükseldi. Vatandaşın alım gücü, zamlarla değil enflasyonla şekilleniyor.
7 Milyon Kişi Asgari Ücretle Yaşıyor, Kurban Kesmek Lüks Oldu
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile sendika verilerine göre Türkiye’de kayıtlı çalışanların yaklaşık üçte biri, yani yaklaşık 7 milyon kişi, asgari ücretle hayatını sürdürüyor. 2024 itibarıyla net asgari ücret 17.002 TL’ye çıkarken, aynı yıl ortalama bir küçükbaş kurbanlık 26.500 TL’ye, büyükbaş kurbanlık ise pay başına ortalama 35.000 TL’ye ulaştı. Bu fiyatlarla bir asgari ücretli maaşıyla tek başına ne küçükbaş ne de büyükbaş kurbanlık alabiliyor.
Bir Kurbanlık İçin 6 Maaş Yetmiyor
2020’de bir işçi maaşıyla ortalama bir küçükbaş kurban alabiliyordu. 2023’te bu sayı 1,3’e kadar çıktı. Ancak 2024’te alım gücü hızla düştü ve bu oran 0,64 küçükbaşa geriledi. Büyükbaş kurbanlık almak isteyen bir asgari ücretlinin maaşı ise yalnızca %8’ini karşılayabiliyor. Yani tek başına bir büyükbaş kurbanlık almak isteyen bir işçinin yaklaşık 6 aylık maaşını gözden çıkarması gerekiyor.
Dolar Üzerinden de Alım Gücü Eriyor
Net asgari ücretin dolar karşılığı 2020’de 331 dolardı. 2024’te 517 dolara çıkmasına rağmen, küçükbaş kurbanlık fiyatı aynı dönemde 306 dolardan 806 dolara yükseldi. Dolayısıyla maaşın dolar bazındaki yükselişi, kurbanlık fiyatlarındaki artışı karşılamıyor. Gerçek alım gücü düşmeye devam ediyor.
Kurban Bayramı, Yoksul İçin Bayram Değil
Ekonomik veriler açık: 7 milyon asgari ücretli çalışanın büyük çoğunluğu bu yıl kurban kesemeyecek. Çünkü kurbanlık fiyatları, maaşların önünde koşuyor. Dini vecibelerini yerine getirmek isteyen milyonlarca kişi için kurban artık lüks bir harcamaya dönüşmüş durumda.
Kurbanlıklar Et Değil, Yatırım Aracı Gibi
Fiyatlardaki artış öyle bir noktaya ulaştı ki, kurbanlıklar artık et ihtiyacını karşılamaktan çok, yatırım aracı gibi değerlendiriliyor. Hayvan üreticileri girdi maliyetlerinden şikayet ederken, tüketiciler için kurbanlık almak erişilmez hale geldi.
Sonuç: Artan Maaş Değil, Derinleşen Geçim Krizi
Kâğıt üzerinde yükselen maaşlar, vatandaşın sofrasına kurban eti olarak yansımıyor. Veriler, sadece kurban kesmenin değil, temel ihtiyaçlara erişimin de her geçen yıl zorlaştığını gösteriyor. Asgari ücretle geçinen milyonlarca kişi, bu bayramı kurban kesmeden geçirecek.
