Son 20 yılda artan sıcaklıklar, azalan yağışlar ve kuruyan su kaynakları, Hatay’ı iklim değişikliğinin en sert vurduğu illerden biri haline getirdi. Uzmanlar, “Bu gidişat durmazsa tarım ve yaşam alanları çökecek” uyarısı yapıyor.
Akdeniz’in kadim bereketli toprakları, bugünlerde iklim değişikliğinin acımasız yüzüyle karşı karşıya. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) verilerine göre, Hatay’da yaz sıcaklıkları son 20 yılda 1-2°C arttı, 2023’te termometreler 45°C’yi gördü. Kışlar ise ısınırken, kar yağışı neredeyse tarihe karıştı.
“Asi Nehri Kuruyor, Çiftçi Göçü Başladı”
DSİ’nin raporlarına göre, bölgenin can damarı Asi Nehri’ndeki su seviyesi son 10 yılda %40 azaldı. Yer altı suları da alarm veriyor. Üreticiler “Eskiden 50 metreden su çıkarırdık, şimdi 200 metre derine iniyoruz. Sulama yapamayınca ağaçlar kuruyor. Gençler şehre göçüyor” diyor.
Yağışlar Azalıyor Ama Seller Artıyor
İklim paradoksu Hatay’da kendini şiddetli yağışlarla da gösteriyor. 2018 ve 2022’de yaşanan seller, altyapıyı çökertirken, yıllık yağış miktarı %20’ye yakın düştü. Uzmanlar, yaşanan kuraklıkla ilgili; “Kuraklık nedeniyle toprak suyu ememiyor. Birkaç saatlik sağanak bile felakete dönüşüyor” ifadelerini kullanıyor.
Toz Fırtınaları ve Nem: Yaşamı Zorlaştıran İkili
2021’de etkili olan kum fırtınası, artık neredeyse her yaz tekrarlıyor. Deniz suyu sıcaklığının artmasıyla nem oranı yükselirken, “hissedilen sıcaklık” 50°C’yi aşıyor.
2030 Tahmini: “Sıcaklık 4°C Daha Artacak”
İstanbul Teknik Üniversitesi’nin (İTÜ) modellemelerine göre, 2050’ye kadar yaz sıcaklıkları 3-4°C daha yükselecek. Yağışların %30 azalması beklenirken, tarım arazilerinin %60’ı risk altında.
Çözüm Önerileri: “Damlama Sistemi ve Yeni Türler Şart”
Ziraat Mühendisleri Odası, acil önlem çağrısı yapıyor:
- Damla sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması,
- Kuraklığa dayanıklı yerli tohumların teşviki,
- Yağmur suyu hasadı projeleri.
Hatay, iklim krizinin Türkiye’deki en net yansıması. Bilim insanları uyarıyor: “Önlem alınmazsa bu topraklar çölleşecek.”