ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı “Suriye’yi aldınız“ diyerek tebrik ettiğini söyledi.
Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesinden sonra düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Trump, Erdoğan’a, “Tebrikler, başka kimsenin iki bin yıldır yapamadığını yaptınız. Suriye’yi aldınız. Başka isimlerle ama aynı şey” dediğini aktardı.
Trump, Erdoğan’ı tebrik etmesinin ardından, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Hayır, biz değildik” diye kendisine yanıt verdiğini aktardı.
Kendisinin “Ben biliyorum, sizdiniz” dediğini ve “Evet, belki de bizdik” karşılığı aldığını da anlattı.
Türkiye ile “çok iyi ilişkileri” olduğunu söyleyen Trump, Suriye’de Türkiye ve İsrail arasında aracılık yapabileceğini belirtti:
“Az önce Başbakan’a, Bibi’ye (Binyamin Netanyahu) ‘Türkiye ile bir sorununuz olursa, gerçekten çözebileceğimi düşünüyorum’ dedim.”
“Biliyorsunuz, Türkiye ve lideriyle çok çok iyi ilişkilerim var, bence çözebiliriz.”
Binyamin Netanyahu, Trump ile görüşmelerinde Türkiye ile olası bir “çatışmayı engellemek” için neler yapılabileceğinin konuşulduğunu belirtti.
Türkiye ile komşuluk ilişkilerinin son dönemde “kötüleştiğini” söyleyen Netanyahu, “Suriye’nin Türkiye dahil hiç kimse tarafından İsrail’e saldırı üssü olarak kullanılmasını istemiyoruz” diye ekledi.
Netanyahu, “Bu çatışmayı çeşitli şekillerde nasıl önleyebileceğimizi tartıştık ve bu amaç için Amerika Birleşik Devletleri başkanından daha iyi bir muhatap bulamayacağımızı düşünüyorum” dedi.
İsrail – Türkiye ilişkileri, Ankara’nın yeni Suriye yönetimi ile ilişkileri üzerinden de yeni bir gerilim hattına girdi.
İsrail ordusu, 2 Nisan’da Suriye’de bazı askeri ve altyapı tesislerini vurdu.
Özgür Özel’in iddiaları
Erdoğan ve Trump yönetiminin iyi ilişkileri son dönemde Türkiye’de muhalefetin iddialarıyla da gündeme gelmişti.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, 6 Nisan’da yaptığı açıklamalarda, görevden alınan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması planından Trump yönetiminin haberdar olduğunu iddia etmişti.
Özel, Erdoğan’a seslenerek, “Çık ve kendinden sonraki cumhurbaşkanına, rakibine yapmaya çalıştığın darbeyi, Amerika’nın icazetini alıp almadığını, gözümüzün içine baka baka söyle” demişti.
Özel’in kendisine yönelik “cunta başı” sözleriyle ilgili Erdoğan, 8 Nisan’da 500 bin liralık tazminat davası açtı.
İlk telefon görüşmesi 16 Mart
Trump, Ocak ayında ABD Başkanı olarak göreve başladıktan sonra, iki lider arasındaki ilk görüşme 16 Mart’ta gerçekleşti.
Yapılan telefon görüşmesinde, Trump ve Erdoğan Türkiye’nin F-16 ve F-35 programları, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve Suriye konularını ele aldı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’na göre, Erdoğan Trump’tan, ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) kapsamında uygulanan yaptırımların sonlandırılmasını istedi.
Yaptırımlar, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir’in de aralarında olduğu dört kurum yetkilisine “Rusya ile kurulan ilişkiler” nedeniyle 7 Nisan 2021’de yürürlüğe girmişti.
Yaptırımlar kapsamında SSB’nin ABD’den ihracat lisansı alması, ABD’nin ve bağlantılı olduğu uluslararası finans kuruluşlarının kredilerinden faydalanması engellenmişti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede ayrıca, F-16 tedarik sürecinin neticelenmesini istemişti. F-35 programına Türkiye’nin yeniden katılımı konularının sonuçlandırılmasının gerekli olduğunu ifade etmişti.