Ekonomi tarihinin en derin krizlerinden birini yaşayan Arjantin, hiper enflasyonla boğuştuğu günlerin ardından dikkat çekici bir dönüşüm yaşadı.
Arjantin, 2023 sonunda yüzde 300’e yaklaşan yıllık enflasyon oranıyla dünyanın en yüksek enflasyona sahip ülkelerinden biri haline gelmişti. Ancak yalnızca bir yıl içinde bu oran yüzde 47 seviyesine kadar düştü. Peki bu keskin düşüş nasıl gerçekleşti?
Hiper Enflasyonun Nedenleri
Pandemi sonrası küresel emtia fiyatlarındaki artış, ülkedeki kronik bütçe açıkları ve para birimi peso üzerindeki sert baskılar, 2022’den itibaren Arjantin’i enflasyon sarmalına sokmuştu. Hükümetin kamu açıklarını merkez bankası üzerinden para basarak finanse etmesi, fiyatları adeta kontrolden çıkardı. 2023 sonunda yıllık enflasyon yüzde 211’e, aylık artışlar ise yüzde 25’e kadar ulaştı.
Milei Yönetiminin Radikal Adımları
Aralık 2023’te göreve gelen ekonomist kökenli Başkan Javier Milei, sert kemer sıkma ve serbest piyasa yanlısı reformlarla bu gidişatı tersine çevirmeyi hedefledi. İlk olarak devlet harcamalarında büyük kesintiler yapıldı. Kamu kurumları kapatıldı, altyapı yatırımları durduruldu, yüzlerce kamu çalışanı işten çıkarıldı.
Aynı zamanda merkez bankasının para basması durdurularak sıkı para politikası benimsendi. Faiz oranları yükseltildi, döviz kısıtlamaları esnetildi ve serbest kur rejimine geçildi. Tüm bu önlemlerle birlikte bütçe açığı kapatıldı ve ilk kez aylık bütçe fazlası verilmeye başlandı.
Hızlı Düşüş: Enflasyon Yüzde 47’ye Geriledi
2024 boyunca uygulanan bu politikalar kısa sürede etkisini gösterdi. Ocak 2025’te aylık enflasyon yüzde 2,2 ile son beş yılın en düşük seviyesine indi. Nisan 2025 itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 47,3 olarak ölçüldü. Bu, Arjantin için son derece dikkat çekici bir başarı olarak yorumlandı.
Bedeli Ağır Oldu
Ancak bu düşüş toplumsal bir maliyetle geldi. Kemer sıkma politikaları nedeniyle alım gücü düşen vatandaşlar grevlere başladı, kamu hizmetleri zayıfladı. Bir dönem yüzde 52’yi aşan yoksulluk oranı, alınan sosyal önlemler sayesinde 2025 başında yüzde 38’e kadar gerilese de, halkın büyük kesimi hâlâ ekonomik baskı altında yaşıyor.
Bundan Sonra Ne Olacak?
Hükümetin hedefi, enflasyonu daha da düşürerek istikrarı kalıcı hale getirmek. IMF ile yapılan yeni kredi anlaşmaları bu sürece finansal destek sağlarken, kamuoyunda “dolarizasyon” (ABD dolarını resmi para birimi yapma) gibi tartışmalı adımlar da gündemde kalmaya devam ediyor.
Arjantin’in ekonomik yolculuğu, hem ekonomi literatürü hem de dünya kamuoyu tarafından dikkatle izlenmeye devam ediyor.